Duurzame materialen in de mode-industrie: goed en mooi

by claudia on November 22, 2010

Ook wie het zou willen, kan in de toekomst niet meer om duurzamere materialen heen. Het is klip en klaar dat we niet op de huidige manier kunnen blijven produceren, noch consumeren. Milieu, maar ook arbeidsomstandigheden en dierenwelzijn staan immers te veel onder druk. Maar we willen natuurlijk wel goed èn mooi. Wat is al beschikbaar aan duurzamere materialen in de mode-industrie en wat kunnen we ermee? En wat brengt de toekomst ons?

De revival van hernieuwbare natuurlijke materialen en de recycling van synthetische

Hemp Age. 55% hennep, 45% biologische katoen, www.ecotex.nl

 

Hennep
De eerste spijkerbroeken waren van hennep en dit was helemaal geen slecht idee. Hennep is oersterk, veel sterker dan katoen en hennep verbouwen en verwerken heeft weinig nadelen. De plant verbruikt weinig water en heeft geen bestrijdingsmiddelen nodig. Hennep levert veel meer bruikbare stof op per hectare dan katoen, is gemakkelijk te verven en het groeit snel.

Brandnetel
De brandnetelvezel geeft een isolerende werking tijdens het dragen. Het is gemakkelijk te verven. In Nederland pioniert het bedrijf Brennels met brandnetel als duurzame en mooie stof. Brandnetel is 30-50% lichter dan katoen. Het is tevens sterker. Ontwerpster van duurzame kleding Rianne de Witte voorziet dat brandnetel katoen in de toekomst zal vervangen als duurzame stof. Brandnetel is goed met andere materialen te mengen.

Tencel
Tencel is de merknaam van lyocell-vezels, afkomstig van eucalyptus houtpulp uit FSC -gecertificeerde bossen. Het is een zeer zachte, soepele stof die goed water opneemt en een zijdeachtige glans heeft. Er worden jurken, topjes, blouses, rokken en broeken van gemaakt. Bij het Lyocell proces worden water en oplosmiddelen hergebruikt. Er zijn geen schadelijke chemicaliën nodig. Het verven gebeurt met biologisch afbreekbare verf.

Jurk van lyocell, Rianne de Witte, www.riannedewitte.com

 

Linnen
Linnen is afkomstig van de vlasplant, een sterke plant die weinig bestrijdingsmiddelen nodig heeft. Biologisch linnen wordt helemaal zonder chemicaliën verbouwd. Van het zaad van vlas wordt olie gemaakt, van de stengel linnen. Linnen heeft een mooie matte glans en de stof doet papierachtig aan. De stof kreukt snel.

‘Bij duurzame materialen bepaalt vooral de toepassing de duurzaamheid. Je moet het over de hele keten bekijken. Je kunt een stof duurzaam produceren, maar als er veel stof onnodig wordt weggegooid bij het knippen zetten we weer stappen terug.’ Simone de Waart, www.materialsense.com

Biologische katoen
Net als linnen niet nieuw, maar wel een veel duurzamere stof dan gewone katoen, want gemaakt met veel minder water en pesticiden. Nog maar een paar procent van het katoenaanbod is biologisch; de prijs is ook maar een paar procent hoger dan gewone katoen.

Wollen trui geverfd met rubia, Rianne de Witte, www.ecotex.nl

 

Biologische wol
Deze wol is helaas nog niet volop verkrijgbaar. Wol is goed te verven, goed te hergebruiken en wol heeft – zoals bekend – prettige draageigenschappen.

Gerecycled polyester
Polyester is uitstekend opnieuw te gebruiken. Momenteel gebeurt dit nog vooral in sport- en outdoorkleding. Patagonia is een voorbeeld van een bedrijf dat dit op een zeer hoogwaardige manier doet. Zij maken mooie, lichte en zeer prettig draagbare outdoorjacks uit gerecycled polyester. Als de jacks kapot zijn kun je ze weer bij de winkel inleveren. Ze worden gerepareerd of teruggenomen en opnieuw in het productieproces gebracht.

Outdoor jack van gerecycled polyester, Patagonia, www.materialsense.com

 

‘Polyester wordt van aardolie gemaakt. Cradle-to-cradle polyester wordt ook gerecycled, maar het verschil met normaal gerecyclede polyester is dat C2C polyester geen schadelijke chemicaliën bevat.’ Fioen van Balgooi, www.refinity.eu

En de toekomst?

‘In de toekomst zullen we vooral alternatieve energiebronnen vermengd met textiel zien,’ zegt Simone de Waart. Zonnecellen in je jas bijvoorbeeld, die je smart phone opladen terwijl jij over straat loopt. Ook wordt momenteel geëxperimenteerd met zonnecellen die je over textiel sprayt.

Ook zullen we gekleurd textiel zien dat niet geverfd is, maar dat door de manier van weven kleur krijgt. In biomimicry-onderzoek zijn al voorbeelden ontwikkeld, bijvoorbeeld naar voorbeeld van de blauwe vleugels van de Morphotexvlinder.

Jurk zonder kleurstof van Donna Sgro, www.ecouterre.com

 

‘Niet alleen de stoffen, ook de kleurstoffen zullen milieuvriendelijk en biologisch afbreekbaar moeten worden,’ aldus Marita Bartelet. Rubia Pigmenta Naturalia is een Nederlands bedrijf dat deze verven ontwikkelt. Uit de wortels van de meekrapplant zijn nu al rode en roodbruine kleuren mogelijk, maar aan geel- en groentinten wordt gewerkt.

Het bedrijf Dyecoo heeft al een verfproces ontwikkeld waarbij ze geen water meer nodig hebben, maar CO2 gebruiken. 95% van de CO2 wordt opnieuw gebruikt.

Textiel geverfd met de biologische kleurstof rubia, www.ecotex.nl

 

Bartelet: ‘Op de langere termijn zullen ketens geheel gesloten moeten worden, er mag niets verloren gaan, alles moet opnieuw gebruikt kunnen worden. Dit brengt een enorme logistieke operatie met zich mee.’

Fioen van Balgooi merkt op dat ‘niet alleen de materialen, maar ook de technieken moeten worden vernieuwd, waardoor onze materialen recyclebaar of biologisch afbreekbaar zijn. Want als je nu bijvoorbeeld zeefdrukt met synthetische inkten op een natuurlijke stof, dan mix je de twee cycli. Hierdoor kun je de stof niet biologisch afbreken en de verf niet recyclen. Er is dus vooral een nieuwe mindset nodig waarbij we anders gaan ontwerpen. We moeten van te voren nadenken over de ontwerpkeuzes die we maken.’

Te bezichtigen

Material Sense maakte een tentoonstelling met nieuwe duurzame materialen voor fashion en interieur onder de naam Rematerialize the Future!
De kick off was op 23 oktober 2010, gedurende de Dutch Design Week. De publicatie die bij deze tentoonstelling hoorde is verkrijgbaar via www.materialsense.com.

Dit artikel verscheen ook  – in aangepaste vorm – op Stylink.

Previous post:

Next post: