Vliegangst te boven met pc als therapeut

by claudia on February 20, 2009

Vliegtuigsimulatie

Mensen die lijden aan fobieën, als claustrofobie, vliegangst en hoogtevrees, kunnen hun angsten overwinnen achter de computer. Ze hoeven geen dure behandelingen meer te ondergaan waarbij ze onder begeleiding van een therapeut nauwe ruimtes ingaan, opstijgen en dalen  in een vliegtuig, of op een hoog gebouw gaan staan. Psychologen bootsten situaties die angst oproepen, virtueel na. Deze behandelingen zijn net zo goed als de gebruikelijke, maar veel goedkoper. Een therapeut blijft betrokken, maar hoeft dus niet meer mee het vliegtuig in.

Professor Paul Emmelkamp, pionier op dit gebied: ‘De methode werkt bij vliegangst als volgt. De therapeut zet de patiënt een bril op z’n hoofd met stereobeelden. Eerst bevindt de patiënt zich in de hallen van Schiphol. De therapeut maakt de situatie stapsgewijs moeilijker, totdat de patiënt gaat vliegen. De vliegtuigstoel versterkt de ervaring van landen, opstijgen en turbulentie. De werkelijkheid wordt driedimensionaal geprojecteerd zoals ie is, inclusief geluid.

Als de patiënt zich omdraait ziet hij dus wat achter hem is. Het is op deze manier heel gemakkelijk om situaties te herhalen, net zo vaak tot de patiënt niet angstig meer is.’ Emmelkamps onderzoekers zijn de enige psychologen in Nederland die hier onderzoek naar doen. Hij heeft collega’s in Spanje die ook computers gebruiken als therapeutisch instrument. Maar dan houdt het op. ‘Terwijl er zoveel te winnen valt!’

Spaanse collega’s toonden aan dat er ook goede resultaten te behalen zijn in de behandeling van paniekstoornis met agorafobie, dat is plein- of straatvrees. Deze ernstig invaliderende fobie treft ongeveer 4 % van de mensen. Een virtuele behandeling voor paniekstoornis en sociale fobie, een andere angststoornis die ongeveer 5 % van de mensen treft, zou Emmelkamp graag ontwikkelen in Nederland. Om deze vervolgens online aan te bieden, in combinatie met begeleiding door een therapeut. Online therapie is bijvoorbeeld bij ‘Interapy’ al gebruikelijk. Overigens verwacht hij dat het medicijngebruik hierdoor aanzienlijk zal dalen.

Waarom loopt het nog niet goed? ‘We kunnen de financiële middelen niet vinden om de nieuwe virtuele werelden te maken die nodig zijn. Investeringen in dergelijke technieken zijn in de geestelijke gezondheidszorg nog niet gebruikelijk. We hebben ongeveer 300.000 euro aan ontwikkelingsbudget nodig. Terwijl uiteindelijk de kostenbesparing in de geestelijke gezondheidszorg gigantisch zou zijn, ik schat die op ongeveer de helft van wat we nu uitgeven.

De besparing zou dan gaan om miljoenen euro’s op jaarbasis, gegeven het feit dat veel mensen met deze angststoornissen momenteel aanmerkelijk duurdere therapieën volgen, vaak gecombineerd met medicatie. Daarnaast kunnen veel mensen beperkt of in het geheel niet deelnemen aan de arbeidsmarkt vanwege deze klachten. Last but not least, wanneer het mogelijk blijkt deze virtual reality behandeling via het Internet aan te bieden kunnen we veel patiënten bereiken, die nu vanwege hun klachten thuis zitten (‘house-bound’ agorafobici) en te bang zijn om naar een hulpverlener te gaan.

Naast het financiële aspect hebben veel therapeuten last van technologieangst. Ze ondervinden weerstand. Ze denken, ten onrechte, dat de cliënt-therapeut relatie er onder lijdt.’

Dit artikel verscheen in het Financieele Dagblad van 20-02-09

Previous post:

Next post: